Service & operatie · 9 november 2026 · 4 min leestijd

BBL-leerling of zij-instromer aannemen: zo regel je het eerste jaar

Door Hakan Oz, Head of Marketing/Operations

Een BBL-leerling of zij-instromer in dienst? Wat je als leerbedrijf regelt, wat de leerling zelf doet en welke subsidie er is. Zonder dat je ervaren monteur de hele dag gebeld wordt.

Kort antwoord: om een BBL-leerling op te leiden, moet je erkend leerbedrijf zijn bij SBB. Je wijst een ervaren monteur aan als praktijkopleider. In het eerste jaar gaat de leerling van meekijken naar samen doen en dan zelf doen. Op de klus zoekt hij eerst zelf. Met Manuel scant hij het typeplaatje en krijgt hij het antwoord uit de handleiding, met de pagina erbij. Voor de begeleiding vraag je bij RVO de subsidie praktijkleren aan: maximaal € 2.800 per volledige leerplaats. Valt je bedrijf onder de cao voor het technisch installatiebedrijf? Dan komt de STIP van Wij Techniek erbij.

Wat je regelt voordat de leerling begint

Bij BBL gaat de leerling één à twee dagen per week naar school. Hij werkt minstens drie à vier dagen bij jou. Hij is bij jou in dienst en krijgt salaris. De leerbaan duurt meestal één tot vier jaar. Een zij-instromer kan via BBL het vak leren, net als een leerling van school. Alleen een erkend leerbedrijf mag mbo'ers opleiden, ook als het om een zij-instromer gaat. SBB beoordeelt dat en geeft de erkenning af. SBB vraagt onder meer:

• een goede en veilige werkplek, met werk dat bij het beroep hoort;
• een praktijkopleider met minstens het niveau van de opleiding, aan te tonen met een diploma, certificaat of ervaring;
• dat je samenwerkt met de school en met SBB;
• dat je bedrijf op Stagemarkt.nl en Leerbanenmarkt.nl mag staan.

De school stelt een praktijkleerovereenkomst op. Jij, de school en de leerling tekenen die. Daarin staan onder meer de begin- en einddatum, het aantal praktijkuren en de begeleiding.

Denk ook vanaf dag één aan de subsidie. Houd de aanwezigheid per dag of week en de begeleiding bij. Dat heb je nodig voor de aanvraag bij RVO. De STIP van Wij Techniek vraag je al binnen zes maanden na de start aan. Hoe dat werkt, lees je hieronder bij de subsidies.

Het eerste jaar: wat de leerling zelf doet

SBB noemt drie stappen om het vak te leren: voordoen, samen doen en dan zelf doen. Zo verdeel je die over het eerste jaar:

1. Eerste weken: De leerling loopt mee en zoekt bij elke klus zelf het toestel en de handleiding op. De praktijkopleider bespreekt werktijden, veiligheid en wie zijn vragen beantwoordt. Aan het eind van de dag vraagt hij hoe het ging.
2. Maand 1–3: Samen doen: onderhoud en eenvoudige storingen. De leerling zoekt eerst zelf en vraagt daarna. De praktijkopleider spreekt met de leerling af wat hij dit jaar gaat leren, houdt contact met de school en plant vaste momenten voor vragen.
3. Maand 3–6: De leerling doet eenvoudige klussen alleen, zonder gas of koudemiddel. Als het nodig is, kan hij een collega bellen. De praktijkopleider kijkt het werk achteraf na en bespreekt met de leerling hoe het gaat.
4. Maand 6–12: De leerling lost bekende storingen zelf op. Aan gastoestellen doet hij dat met een ervaren collega erbij. Hij weet wanneer hij moet bellen. De praktijkopleider overlegt met de school hoe ver de leerling is en kiest de volgende stap, bijvoorbeeld warmtepompen en het F-gassencertificaat.

Ons advies: laat de leerling in het eerste jaar alleen samen met een ervaren collega aan gastoestellen en het koudemiddelcircuit werken. Volgens de ILT heeft een monteur een persoonscertificaat nodig om met F-gassen te werken, bijvoorbeeld als hij een warmtepomp of airco installeert, onderhoudt of repareert. Wat de regels voor gas en koudemiddel vragen, lees je in de artikelen onder Lees ook.

Zo wordt je ervaren monteur niet de hele dag gebeld

Een leerling die er zelf niet uitkomt, belt de ervaren monteur. Dat mag, alleen niet de hele dag. Spreek af dat de leerling eerst zelf zoekt en dat hij op vaste momenten belt. Kan het niet wachten, of staat de klant achter hem en weet hij het niet? Dan belt hij direct.

Met Manuel scant de leerling op de klus het typeplaatje en stelt hij zijn vraag. Het antwoord komt uit de handleiding, met de pagina erbij. Zo leert hij meteen waar het staat. Komt hij er niet uit? Dan stuurt hij de vraag door naar een collega. Bij Van der Sluis werken junioren zo 16% sneller in.

In het artikel over junior monteurs staat een plan in vijf stappen voor nieuwe monteurs, met een vaste buddy en een gesprek na 90 dagen.

Subsidie en hulp voor het eerste jaar

Voor de begeleiding van een BBL-leerling heeft RVO de Subsidieregeling praktijkleren. Je moet dan voor die opleiding erkend leerbedrijf zijn bij SBB.

• Maximaal € 2.800 per volledige leerplaats, dat is 40 weken begeleiding in een studiejaar. Bij 20 weken begeleiding is het maximum de helft.
• Je vraagt de subsidie achteraf aan, per studiejaar. Voor 2026-2027 kan dat van 2 juni tot en met 17 september 2027.
• Staat de opleiding in bijlage 4 van de regeling (klimaat- en energietransitie)? Dan vraag je voor 2026-2027 automatisch ook extra subsidie aan: maximaal € 500 per volledige leerplaats.

Valt je bedrijf onder de cao voor het technisch installatiebedrijf? Dan is er ook de STIP van Wij Techniek: € 700 per half jaar begeleiding en € 700 extra als de leerling zijn diploma haalt (voor opleidingen gestart in 2025-2026). Ook daarvoor moet je erkend leerbedrijf zijn. Je vraagt de STIP aan binnen zes maanden na de start van de beroepspraktijkvorming (BPV). De praktijkopleider moet een didactische training hebben gevolgd.

Voor de praktijkopleider heeft Wij Techniek de training Praktijkopleider. Die kan ook bij jullie in het bedrijf (in-company). Per werkgeversnummer is één in-company training gratis. Neemt een monteur de leerling vooral mee op de klus? Dan past de training Werkplekbegeleider misschien beter. Daarvan zijn per werkgeversnummer twee in-company trainingen gratis. Opleidingssubsidie voor je vaste monteurs, zoals RTI en Vakgroei, staat in een apart artikel.

Veelgestelde vragen